مروری بر موفقيت‌هاي «سوره» و «نهضت» در مهم‌ترين‌ جشنواره سينمای مستند كشور

در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت که از ۱۹ تا ۲۵ آذر ۱۴۰۴ در پردیس سینما ملت برگزار شد، ۷ مستند از تولیدات خانواده سازمان تبلیغات اسلامی شامل ۵ اثر از مرکز مستند سوره و ۲ مستند از مرکز هنری رسانه‌ای نهضت در بخش‌های مختلف جشنواره رقابت کردند و ۲ مستند دیگر سوره نیز در بخش ایران حضور داشتند؛ این آثار که در محورهایی مانند مقاومت، دفاع مقدس، انقلاب اسلامی و مطالبه‌گری ساخته شده‌اند، در کنار حضور در جشنواره حقیقت، در رویدادهای دیگر سال ۱۴۰۴ هم موفقیت‌هایی به‌دست آوردند که مهم‌ترین آن، دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلم مستند برای «ایستاده در کنار تیمز» در جشنواره فجر بود.

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، با فروافتادن آخرين برگ‌هاي پاييزي، مهم‌ترين جشنواره سينماي مستند كشور آغاز به كار مي‌كند؛ جشنواره سينما حقيقت هرسال آوردگاه جوانان و مستندسازاني است كه تلاش‌هاي خود را براي داوري به دبيرخانه اين جشنواره مي‌سپارند. در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت که از ۱۹ تا ۲۵ آذر 1404 در پردیس سینما ملت برگزار شد، 7 مستند از تولیدات خانواده بزرگ سازمان تبلیغات اسلامی حضور داشته و با فیلم‌های مستند در بخش‌های گوناگون این جشنواره به رقابت پرداختند كه 5 اثر از محصولات مرکز مستند سوره و 2 مستند از تولیدات مرکز هنری رسانه‌ای نهضت بودند. همچنين دو مستند ديگر سوره در بخش ايران جشنواره حقيقت حاضر شدند. جایزه شهید آوینی یکی از بخش‌های مهم و پرسابقه جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت است که هر سال سه تندیس طلایی، نقره‌ای و برنزی به مستندهایی اهدا می‌کند که با موضوع مقاومت، دفاع مقدس، انقلاب اسلامی، مطالبه‌گری و روشنگری ساخته شده‌اند. افزون بر اين جشنواره، اين محصولات مستند در ديگر جشنواره‌ها نيز حضور داشتند و توانستند در سال 1404 موفقيت‌هايي ديگر نيز كسب كنند كه مهم‌ترين آن دريافت سيمرغ بلورين بهترين فيلم مستند در چهل و چهارمين جشنواره فجر براي «ايستاده در كنار تيمز» بود. در ادامه اين آثار مستند كه در حقيقت برگزيده‌ترين محصولات خانواده بزرگ سازمان تبلیغات اسلامی به حساب مي‌آيند را مرور كرده‌ايم.

ایستاده در کنار تیمز
کارگردان: مصطفی موسوی‌تبار
تهیه‌کننده: زهره نجف‌زاده
محصول: مرکز هنری رسانه‌ای نهضت
حضور در جشنواره‌ها: جشنواره فيلم فجر44، بخش جایزه شهید آوینی نوزدهمین دوره جشنواره سینما حقیقت و دومین جشنواره ملی ایثار
موضوع: زندگی و نقش تأثیرگذار شهید سید محمد صنیع‌خانی، از شخصیت‌های برجسته و مبتکر دوران دفاع مقدس؛ فردی که به‌عنوان بنیان‌گذار و فرمانده ترابری سپاه، تحولی بنیادی در حوزه پشتیبانی و لجستیک جنگ ایجاد کرد.
درباره مستند: شهید صنیع‌خانی به‌عنوان فرمانده‌ای نابغه در حوزه حمل و نقل و ساماندهی نیروها و تجهیزات، در بسیاری از رخدادهای مهم کشور مانند آسیب‌های سیل و زلزله، مدیریت مراسم تشییع حضرت امام و ساخت حرم امام، نقش کلیدی داشته است و مستند بر این توانمندی‌ها تمرکز دارد.
جوايز: كسب تندیس نقره‌ای و لوح افتخار جایزه شهید آوینی از نوزدهمین جشنواره سينما حقيقت
حرف‌هاي كارگردان هنگام دريافت جايزه: این مستند حاصل حمایت‌های خود شهید از ماست و نگاهی که شهید به این کار داشت. این اثر را تقدیم می‌کنم به روح شهید صنیع‌خانی.
افتخارات ديگر: سيمرغ بلورين بهترين فيلم مستند جشنواره فيلم فجر 44 (زهره نجف‌زاده)، برگزيده بهترين كارگرداني مستند بلند (مصطفی موسوی‌تبار) و نامزدي در4 رشته ديگر در دومین جشنواره ملی ایثار

آگیرا
کارگردان: محمدصادق اسماعیلی
تهیه‌کننده: مهدی شامحمدی 
محصول: مرکز مستند سوره 
حضور در جشنواره: بخش مستندهای بلند مسابقه ملی جشنواره سینما حقیقت 19
موضوع: روایت تلخ و انسانی پسری است که درست در روز تولدش از بیمارستان ربوده شده و پس از 20 سال، ناگهان با حقیقت زندگی‌اش روبه‌رو می‌شود. 
لحظه ماندگار مستند از نگاه كارگردان: علی روبه‌روی مسئول سوله بیمارستان می‌ایستد و سکوت می‌کند. در همان لحظه، تمام سال‌های گم‌شدگی، ترس و حقیقت ناگهانی جمع می‌شود. هیچ دیالوگی وزن این مواجهه را ندارد؛ فقط یک نگاه که واقعیتی عمیق را منتقل می‌کند و تماشاگر را تکان می‌دهد.
جايزه: تقدیر ویژه دبیر جشنواره سينماحقيقت به عنوان پرمخاطب‌ترین فیلم جشنواره

رویای ناتمام 
کارگردان: سارا طالبیان
تهیه‌کننده: احسان مشکور و کیومرث کرده
محصول: مرکز مستند سوره 
حضور در جشنواره: بخش مستندهای بلند مسابقه ملی جشنواره سینما حقیقت 19
موضوع: مستندی 90 دقیقه‌ای درباره تیم ملی فوتبال بانوان
درباره كارگردان: سارا طالبیان که پیش از این جایزه بهترین کارگردانی را براي فیلم کوتاه «عابر» دریافت کرده، فعالیت‌های فیلمسازی خود را عمدتاً روی زنان و کودکان متمرکز کرده و سال گذشته مستندی درباره جنگ ۱۲ روزه و کودکان تولید کرد. 
درباره مستند: این مستند بلند با حضور خود بازیکنان ساخته شده و نه تنها برای علاقه‌مندان ورزش و بانوان، بلکه برای همه اقشار جامعه جذاب خواهد بود، به‌خصوص که تصاویر مسابقات بانوان کمتر در تلویزیون پخش می‌شود.
جوايز: تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره سینما حقیقت (سارا طالبیان) و تندیس بهترین تدوین (علی فراهانی صدر)

عزیززاده
کارگردان و تهیه‌کننده: حمید شاهمرادی
محصول: مرکز هنری رسانه‌ای نهضت
حضور در جشنواره: بخش مستند کوتاه مسابقه ملی جشنواره سینما حقیقت
موضوع: روایتی از زندگی امیرعلی عزیززاده، یکی از مهمان‌های فصل دوم برنامه محفل؛ مردی روستایی که با تمام سادگی و بی‌ادعایی، بدون هیچ معلم و دوره‌ای، به تنهایی حافظ کل قرآن شده است.
حرف‌هاي كارگردان: نقطه تحول شخصیت عزیززاده، پیدا کردن یک کاغذ در دل جنگل هنگام چرای گوسفندان بود که باعث تغییر عمیق در او شد و این موضوع بستری مهم برای ساخت فیلم فراهم کرد. این فیلم مصداق واقعی جمله سازمان تبلیغات اسلامی است که می‌گوید با آیه‌ها زندگی کن. بسیاری از ما بی‌توجه با آیه‌های قرآن زندگی می‌کنیم، اما امیرعلی با توجه خاصی این آیات را در زندگی روزمره خود جاری می‌کند و فیلم می‌تواند مخاطب را به توجه بیشتر و تفکر در این مسیر هدایت کند.

آبراه کوچکی در میان هور
كارگردان: ‌مرتضی پایه‌شناس 
تهیه‌کننده: یاسر فریادرس
حضور در جشنواره: بخش جايزه شهيد آويني جشنواره سينما حقيقت 19
محصول: مرکز مستند سوره
موضوع: قصه جوانانی که در روز‌های سخت دفاع دمقدس 8 ساله مشغول شناسایی بودند
جايزه: تندیس طلایی شهید آوینی و لوح افتخار (مرتضي پايه‌شناس) در جشنواره حقيقت
صحبت‌هاي كارگردان هنگام دريافت جايزه: «آبراه کوچکی در میان هور» برای من مستندی معمولی نبود. در طول یک سال تدوین این فیلم، پدرم را از دست دادم. پدرم مردی زحمتکش بود؛ کسی که سخت کار می‌کرد تا از پس هزینه‌های زندگی بربیاید، از جمله شهریه مدرسه تیزهوشان که من در آن درس می‌خواندم. امید داشت آینده‌ خوبی داشته باشم. به همین دلیل، وقتی با درخواست من برای ادامه تحصیل در مدرسه سینمایی روبه‌رو شد، ابتدا موافقت نکرد. حدود یک سال طول کشید تا سرانجام، یک صبح تابستانی، مرا بیدار کرد و گفت برویم سینما ثبت‌نامت کنم. نزدیک به 30 سال از آن روز می‌گذرد. تمام این سال‌ها فکر می‌کردم پدرم از سر ناامیدی و برای اینکه راه دیگری نمانده بود، با تحصیل من در مدرسه سینمایی کنار آمده است. تا چند ماه پیش؛ بعد از رفتنش، وقتی صندوقچه‌ اشیای ارزشمندش را باز کردیم. چند چیز مربوط به من آنجا بود. از جمله نامه‌ای از یکی از معلم‌هایم؛ نامه‌ای که در آن از استعدادها و توانایی‌هایم نوشته بود و از علاقه‌ام به سینما. و در پایان، جمله‌ای ساده داشت: «مرتضی در مدرسه سینما خوشحال‌تر است.» و من تازه چند ماهی است که فهمیده‌ام پدرم، آن صبح دورِ تابستانی، چه در سر داشت. می‌خواهم خواهش کنم؛ به احترام کارهایی که پدرانمان برایمان کردند، یک دقیقه ایستاده سکوت کنیم و آنها را تشویق کنیم.

موتورسواران 
کارگردان و تهیه‌کننده: مسعود دهنوی
محصول: مرکز مستند سوره
حضور در جشنواره: بخش جايزه شهيد آويني جشنواره سينما حقيقت 19
موضوع: تلاش 6 موتورسوار در جنگل‌های ارسباران كه شبانه و در مه و باران دنبال بالگرد رئیس‌جمهور شهيد، آيت‌الله ابراهيم رئيسي و همراهانش مي‌گشتند.
حرف‌هاي كارگردان: فیلم تمرکز بر زاویه انسانی و مردمی ماجرا دارد و قصدش ایجاد یک روایت احساسی نبود بلکه می‌خواست سندی تاریخی برای ثبت دقیق حادثه ارائه دهد. هدف فیلم نه اثبات اینکه چه کسی اولین بار پیکر شهدای خدمت را یافت، بلکه نشان دادن اهمیت نجات افراد زنده و تجربه واقعی مردمی بوده که درگیر حادثه شدند. فیلم هیچ رویکرد محافظه‌کارانه ندارد و تمام تصاویر بر اساس خط روایی دراماتیک و بدون فشار خارجی انتخاب شده‌اند.

هویدا، یک پرتره صوتی
کارگردان: محسن كريميان
تهیه‌کننده: محسن يزدي 
محصول: مرکز مستند سوره
حضور در جشنواره: بخش جايزه شهيد آويني جشنواره سينما حقيقت 19
موضوع: با استفاده از نزدیک به 3 هزار دقیقه صوت تاریخ شفاهی، روایت منسجمی از زندگی و اقدامات امیر عباس هویدا نخست‌وزير دوره پهلوي ارائه می‌دهد. در این اثر، صداهای دست اول، خود راوی وقایع هستند و هدف فیلم ارائه یک روایت تاریخی دقیق، خلاقانه و جذاب برای مخاطب است. 
حرف‌هاي كارگردان: ایده اولیه چند سال پیش شکل گرفت، زمانی که به آرشیو گسترده‌ای از صوت‌های تاریخ شفاهی ایران دسترسی پیدا کرده بودیم و از همان زمان به این فکر افتادیم که آیا می‌توان با استفاده از این مجموعه غنی، یک روایت منسجم و کامل ساخت. در ابتدا به روایتی حدود پنج ساعت رسیده بودیم. یک سال زمان برد تا آن را کوتاه و دقیق کنیم تا به نسخه نهایی برسیم.

شاخه‌ای روی آب
کارگردان: محسن اسلام‌زاده و محمدمهدی حبیبی 
تهیه‌کننده: محسن اسلام‌زاده
محصول: مرکز مستند سوره
حضور در جشنواره: بخش ویژه «ایران» نوزدهمین جشنواره بین المللی سینماحقیقت
موضوع: روایتی از شهید «محمدمهدی طهرانچی» که تلاش می‌کند از زاویه‌ای متفاوت زندگی این شهید را بازتاب دهد. این فیلم مستند، تلفیقی از تصاویر تولیدی و آرشیوهای نابی است که از زیر آوار بیرون آورده شد و توسط تیم تولید بازیابی و مرمت شد.
جايزه: جایزه ویژه هیئت داوران و تندیس جشنواره براي بهترین فیلم مستند بخش ایران جشنواره حقيقت

پلز، اراده سنگی 
کارگردان: سجاد دهنوی 
تهیه‌کننده: مسعود دهنوی 
محصول: مرکز مستند سوره
حضور در جشنواره: بخش ویژه «ایران» نوزدهمین جشنواره بین المللی سینماحقیقت
موضوع: داستان «علی کاشی» که همراه با سگ زنده‌یابش در جنگ ۱۲ روزه توانست رکورددار یافتن شهدا از زیر آوار باشد و به یکی از قهرمانان گمنام این حادثه بدل شود.