پژوهشکده باقرالعلوم | گفتوگو با حسین بغدادی، نویسنده کتاب «مکتب امام راحل و شهید»؛
«تمدن نوین اسلامی»؛ پروژه ابرقدرت شدن جبهه حق
اداره کل امور بانوان | گفتوگو با معصومه نعمتی، دبیرکل جبهه دختران حاج قاسم
«جبهه دختران حاج قاسم» با هدف تبدیل نسل نوجوان از مصرفکننده به کنشگرانِ ارزشآفرین، با هدایت معصومه نعمتی و از طریق شبکهسازی گسترده در داخل و خارج از کشور شکل گرفته است. این جریان با تکیه بر الگوی فعالیت جبههای و تشکیلاتی، در تلاش است تا با ایجاد شبکههایی از دختران نوجوان، بستری برای نقشآفرینی و تربیت نسل آیندهساز انقلاب فراهم کند.
به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، وقتی از تربیت نسل آیندهساز انقلاب سخن میگوییم، معمولاً چشمها به سمت نوجوانان میرود؛ همانهایی که در تاریخ معاصر این سرزمین بارها نقشآفرین بودهاند. جبهه دختران حاج قاسم از همین نقطه آغاز شده است؛ تلاشی برای تبدیل نسل مصرفکننده به نسل تولیدکننده ارزش، فکر و کنشگری. گفتوگوی ما با معصومه نعمتی، معاون عرصه دختران بنیاد ملی نوجوان و دبیرکل جبهه ملی دختران حاج قاسم، روایتی از همین مسیر است؛ مسیری که از دغدغه آغاز شد و امروز به شبکهای گسترده از دختران نوجوان در ایران و فراتر از مرزها رسیده است. او در توضیح نقش خود در این مجموعه میگوید که به همراه همراهانش «حرکتی جبههای» را در سطح کشور راهاندازی کردهاند. این جریان بر اساس الگوی شبکهسازی شکل گرفته و شبکههایی که در این مسیر ایجاد شدهاند، هویتی تشکلی یافته و امروز با عنوان تشکلهای دخترانه حاج قاسم در سراسر ایران شناخته میشوند. او تأکید میکند؛ «فعالیت ما تنها محدود به ایران نیست؛ بلکه در خارج از کشور نیز توانستهایم پایگاههایی ایجاد کنیم.» سخنان نعمتی را میخوانیم.
دغدغهای به نام تربیت نیروی مؤثر برای انقلاب
انقلاب اسلامی نیازهایی دارد که باید توسط مردم پاسخ داده و حل شود. نیازهایی از جنس رفتارهای روزمره و ساده تا مسائل عمیقتر اجتماعی؛ از رفتاری که در یک بانک مشاهده میشود و ممکن است خدمترسانی شایسته در آن صورت نگیرد، تا یک مغازهداری که دچار گرانفروشی یا کمفروشی است. حتی در برخی ادارات، نهادها و هیئتها نیز ممکن است رقابتها، حسادتها یا فاصله گرفتن از روح انقلابی به چشم بخورد. اینها اموری است که مردم باید برای اصلاح آن ورود کنند و چه بهتر که این ورود توسط نوجوانان و دختران شکل بگیرد.
«جبهه دختران حاج قاسم» برای رفع چنین نیازهایی شكل گرفت؛ جامعه هدف این فعالیت، دختران نوجوان و جوان در بازه سنی ۱۵ تا ۲۰ سال هستند؛ نه تنها در سراسر ایران بلکه در دیگر کشورها. به دنبال شناسایی استعدادهای نوجوان هستیم؛ دخترانی که توان و میل ورود به عرصه اجتماعی دارند و برخی از آنها در مدارس فعالاند، در فضای علمی یا قرآنی توانمند هستند یا حتی ممکن است هیچ پیشینه فعالیتی نداشته باشند اما انگیزه و اشتیاق رقمزدن یک تغییر را در خود حس میکنند.
این نوجوانان را ادارات کل وابسته به سازمان تبلیغات جذب میكنند و پس از ورود، در یک مسیر تربیتی قرار میگیرند. نقطه آغاز این مسیر رویدادهای دخترانه حاج قاسم است؛ رویدادهایی که در آنها دختران یاد میگیرند چرا باید وارد اجتماع شوند و چگونه میتوانند اثرگذار عمل کنند. نوجوان پس از این مرحله، باید گامهای مشخص را طی کند تا به فعالیت اجتماعی مؤثر و پایدار برسد؛ گامهایی که مسیر حضور او را در جامعه هدفمند و نتیجهمند میسازد.
آغاز مسیر
دلیل انتخاب دختران نوجوان و جوان بهعنوان محور فعالیت جبهه، بر یک مبنای تربیتی و تمدنی است. دختران نوجوان تولیدکنندهاند، نه مصرفکننده. دوران کودکی مرحله مصرف است، اما نوجوانی زمانی است که انسان قابلیت تولید، خلاقیت و نقشآفرینی اجتماعی را به دست میآورد. در تاریخ انقلاب اسلامی، نمونههای ملموسی از این نوع دیده شد؛ در گام اول انقلاب، بسیاری از پیروزیها مرهون نقش نوجوانها بود. در دوران دفاع مقدس نوجوانان ۸ تا ۱۳ ساله نیز به جبهه رفتند و کشور ۳۶ هزار شهید دانشآموز تقدیم کرد؛ آماری که نشاندهنده ظرفیت عظیم نسل نوجوان است.
خطاب مقام معظم رهبری در گام دوم انقلاب هم دقیقاً به نوجوانان و جوانان است. اگر قرار باشد آینده تمدنی ایران شکل بگیرد، باید همین دختران نوجوان به میدان بیایند و برای ساخت فردای انقلاب تربیت شوند. هدف اصلی جبهه دختران حاج قاسم نیز شبکهسازی و ایجاد جریان کنشگری اجتماعی و شبکه حل مسئلهای است که دختر نوجوان میخواهند برای انقلاب اسلامی رقم بزنند.
رویدادها تنها آغاز مسیر هستند؛ ابزاری برای ورود نوجوان به جریان مشارکت اجتماعی. در این الگو، براساس نیازهای نوجوان و با فاصله از فضای کلاس درس، بستری ایجاد میشود تا نوجوان بتواند بپذیرد، همراه شود و میل به مشارکت اجتماعی پیدا کند. با همین رویکرد، مجموعه اقداماتی با عنوان «رویداد» طراحی شده که نقطه شروع فعالیت دختران است. پس از این مرحله، نوجوانان وارد روند تشکلیابی میشوند و فعالیتهای خود را بهصورت مدتدار ادامه میدهند. هماکنون تشکلهای شش تا هفتساله نیز در این شبکه فعال هستند و مسیر پایداری را طی میکنند. این رویدادها مقدمه ورود دختران حاج قاسم هستند؛ جایی که مخاطب ضرورت ورود به جامعه را کشف کرده و به میدان میآید.
وقتی دختران فرصت بروز پیدا نمیکنند
در عرصه دختران ظرفیتهای بسیار ویژهای وجود دارد که باید توسط مسئولان، نهادها، مدارس، خانواده و خود نوجوانان مورد توجه قرار گیرد. نوجوانان ما کوهی از استعداد هستند اما گاهی خودشان به تواناییهای خود توجه نمیکنند و همین موضوع سبب میشود استعدادهایشان نادیده گرفته شود. یکی از آسیبهای جدی امروز غلبه سبک زندگی بیتحرک و ناامیدکننده بر نسل نوجوان است. بچههای پرتوان درگیر نوعی از سبک زندگی شدهاند که تنبلی و ناامیدی برایشان ایجاد کرده و این مسئله آنان را از حرکت و بروز استعداد واقعی دور میکند و حادثهساز است.
با این حال هر فعالیتی در هر موضوعی ناگزیر با چالشها همراه است؛ چالشهایی کوچک و بزرگ که بخشی طبیعی از حرکت هر ساختار به شمار میروند. تفاوتهای اقلیمی، فرهنگی، روحیات افراد، مدیران و مخاطبان در نقاط مختلف کشور بهخودیخود کار را دشوار میکند، اما آنچه مهم است راهکاراندیشی در برابر مسائل است نه تسلیم شدن. فعالیت جبهه دختران ماهیتی تربیتی دارد، مسائل را با نگاه تربیتی بررسی میکنند نه اداری؛ چراکه نگاه اداری حذف سریع را انتخاب میکند اما نگاه تربیتی مدارا، سختگیری، اغماض یا چشمپوشیِ بهموقع را بهعنوان ابزار رشد و مدیریت بهکار میگیرد.
مهمترین نتیجه فعالیت جبهه دختران حاج قاسم، ایجاد شبکه مردمی دخترانه در کل کشور است. بزرگترین دستاورد آن، نه یک اتفاق مقطعی، بلکه «حرکت جمعی دختران» محسوب میشود؛ حرکتی که حتی فراتر از عنوان تشکیلاتی، ادامه یافته و امروز درخشش آنها در کشور را رقم زده است. اکنون با جامعهای بیش از صد هزار دختر فعال مواجهایم؛ دخترانی که واقعی، میدانی و اثرگذارند و همین حضور، مهمترین دستاورد برای انقلاب اسلامی محسوب میشود.
باكس
مسئولیت زن مسلمان؛ تعادل میان خانه و میدان اجتماعی
بانوان فعال فرهنگی و اجتماعی باید وظیفه خود را در انقلاب اسلامی بشناسند. اگر زن بداند چه مسئولیت عظیمی بر دوش اوست، میتواند مسیر خود را تنظیم کند تا هیچیک از وظایف خانه یا میدان فرهنگی قربانی دیگری نشود. اگر بدانیم چه بار مسئولیتی در گام دوم انقلاب بر دوش زن سنگینی میکند، ظرف وجودیمان بزرگ میشود؛ هم برای خانواده جا باز میشود، هم برای فعالیت اجتماعی. رسیدن به قله آسان نیست و طبیعی است که مسیر پر از سختی، لغزش و سربالایی باشد؛ چون جهان بر مدار آسانی ساخته نشده است. اگر زنان معنای این مسئولیت را عمیقاً درک کنند و با توکل به خدا، ظرفیت درونیشان افزایش یابد، آنچه امروز سخت، دشوار و آستانهفرساست، با گذر زمان آسان میشود. این حرکت فقط برای ساختن یک کشور نیست، بلکه برای آمادهسازی جهان برای ظهور حضرت مهدی(عج) باید ادامه یابد.
2026-04-25
T
T